Sáp vuốt tóc có hại không? Rủi ro thật và những thói quen nên tránh
Đây là câu hỏi rất nhiều anh đặt ra sau vài tháng vuốt sáp mỗi ngày, nhất là khi bắt đầu thấy da đầu hơi ngứa, trán nổi vài nốt mụn, hoặc tóc rụng nhiều hơn lúc gội. Trên mạng có đủ loại ý kiến: người nói sáp làm hói đầu, người nói sáp hoàn toàn vô hại. Sự thật nằm ở giữa và phụ thuộc rất nhiều vào cách dùng.
Câu trả lời ngắn: sáp vuốt tóc có nguồn gốc rõ ràng, chọn đúng loại, dùng đúng lượng và gội sạch mỗi ngày thì thường không gây hại cho đa số người. Phần lớn các vấn đề người dùng gặp phải đến từ thói quen, chứ không phải từ bản thân hộp sáp. Bài này giải thích từng rủi ro cụ thể, nguyên nhân, cách phòng tránh, và khi nào cần đi khám.
Lưu ý: bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay cho tư vấn của bác sĩ.
Sáp vuốt tóc gồm những gì
Để hiểu sáp có thể gây ra vấn đề gì, cần biết sáp được làm từ những gì. Phần lớn sáp vuốt tóc gồm các nhóm sau:
- Sáp: sáp ong, sáp thực vật, sáp tổng hợp. Tạo độ bám và độ giữ nếp.
- Dầu và chất làm mềm: dầu khoáng, vaseline, lanolin, dầu thực vật. Giúp sáp mềm, dễ tán, tạo độ bóng.
- Đất sét: kaolin, bentonite trong các dòng clay. Hút dầu, tạo bề mặt mờ.
- Nước và polymer: trong các dòng gốc nước. Giữ nếp và giúp dễ gội.
- Hương liệu và chất bảo quản.
Mỗi nhóm có điểm cần lưu ý riêng. Dầu và sáp nếu không gội sạch dễ tích tụ. Đất sét hút dầu mạnh có thể làm tóc khô. Hương liệu có thể gây kích ứng ở người nhạy cảm.
Những vấn đề có thể gặp khi dùng sáp
1. Da đầu bí, ngứa, có gàu
Nguyên nhân: sáp bám trên tóc và chân tóc cả ngày, kết hợp mồ hôi, bụi, dầu tự nhiên của da đầu. Nếu không gội sạch, lớp này tích tụ qua nhiều ngày. Da đầu bị bí, dễ ngứa, có thể xuất hiện vảy trắng nhỏ giống gàu.
Cách phòng: vuốt sáp vào tóc, không chà sáp lên da đầu. Gội sạch mỗi tối. Hôm vuốt nhiều sáp thì gội hai lần.
2. Nổi mụn ở trán và chân tóc
Nguyên nhân: sáp, nhất là sáp gốc dầu, dính lên vùng trán khi vuốt mái hoặc khi mồ hôi chảy xuống. Tay dính sáp chạm lên mặt. Gối dính sáp khi ngủ với tóc chưa gội. Những điều này có thể góp phần làm bít lỗ chân lông vùng trán, nhất là ở người da dầu.
Cách phòng: rửa tay sau khi vuốt sáp. Tránh vuốt sáp sát chân tóc mái. Rửa mặt sau khi tạo kiểu. Gội đầu trước khi ngủ, thay vỏ gối thường xuyên. Người da dầu dễ mụn nên ưu tiên sáp gốc nước hoặc clay.
3. Tóc khô, xơ
Nguyên nhân: một số loại clay hút dầu mạnh. Tóc vốn khô mà dùng clay mỗi ngày, cộng với gội nhiều lần để gỡ sáp, không dưỡng thêm, có thể bị khô xơ.
Cách phòng: tóc khô nên chọn wax hoặc pomade thay vì clay hút dầu mạnh. Dùng dầu xả sau khi gội. Không gội bằng nước quá nóng.
4. Tóc bết, nặng, xẹp
Nguyên nhân: lấy quá nhiều sáp, chọn sáp quá nặng so với chất tóc, vuốt khi tóc còn ướt, hoặc sáp cũ tích tụ do gội không sạch.
Cách phòng: bắt đầu với lượng bằng hạt đậu. Tóc mỏng dùng nửa hạt đậu. Chọn sáp hợp chất tóc.
5. Kích ứng, dị ứng
Nguyên nhân: cơ địa nhạy cảm với hương liệu hoặc một thành phần nào đó. Ít gặp hơn các vấn đề trên.
Dấu hiệu: đỏ, ngứa, rát ở da đầu, trán, vành tai, gáy ngay sau khi dùng.
Cách phòng: thử một lượng nhỏ ở vùng tóc sau gáy trước khi dùng toàn bộ. Ngừng ngay khi có phản ứng.
6. Rủi ro từ sáp giả, sáp không rõ nguồn gốc
Đây có thể là rủi ro lớn nhất. Sáp giả có thể chứa thành phần không được kiểm soát, không có thông tin để người dùng biết mình đang bôi gì lên tóc. Một hộp sáp giá rẻ bất thường, không có nhãn phụ, không có thông tin nhà sản xuất là thứ không nên dùng mỗi ngày.
Có nên để sáp vuốt tóc qua đêm không
Không nên. Đây là thói quen gây ra nhiều rắc rối nhất, và cũng là thói quen phổ biến nhất ở những người đi làm về muộn, mệt mỏi.
Ngủ với sáp trên tóc dẫn đến một chuỗi vấn đề:
- Da đầu bị bí suốt đêm, dễ ngứa, dễ có gàu.
- Sáp dính lên gối, gối lại tiếp xúc với mặt, tăng nguy cơ nổi mụn.
- Sáng hôm sau tóc bết, rối, phải gội kỹ hơn, dùng nhiều dầu gội hơn, tóc dễ khô hơn.
- Sáp tích tụ qua nhiều ngày làm tóc nặng và khó tạo kiểu.
Dù mệt, anh nên gội trước khi ngủ. Nếu thật sự không đủ sức, ít nhất hãy xả nước ấm và gội nhanh một lần. Năm phút buổi tối giúp tiết kiệm nhiều phiền phức hơn vào buổi sáng.
Vuốt sáp hằng ngày có làm rụng tóc không
Đây là nỗi lo lớn nhất của nhiều người. Rụng tóc có nhiều nguyên nhân: di truyền, nội tiết, tuổi tác, căng thẳng, dinh dưỡng, bệnh lý da đầu, tác động cơ học. Không có cơ sở để kết luận rằng sáp vuốt tóc chính hãng dùng đúng cách là nguyên nhân gây hói đầu.
Tuy vậy, có những yếu tố liên quan đến việc dùng sáp có thể ảnh hưởng đến tình trạng tóc:
- Da đầu bị kích ứng kéo dài do không gội sạch hoặc dị ứng, gãi nhiều.
- Kéo, giật tóc mạnh khi vuốt sáp hoặc khi gỡ tóc rối do sáp.
- Sấy quá nóng, quá gần mỗi ngày.
Nếu anh thấy tóc rụng nhiều bất thường, đừng chỉ đổi sáp hay ngừng vuốt tóc. Hãy đi khám da liễu để tìm đúng nguyên nhân.
Cách dùng sáp vuốt tóc an toàn
- Chọn sáp hợp chất tóc. Da đầu dầu: clay hoặc sáp gốc nước, tránh pomade gốc dầu. Tóc khô: wax, pomade, hạn chế clay hút dầu mạnh. Xem bài phân biệt wax, clay, pomade.
- Lấy đúng lượng. Hạt đậu cho tóc ngắn. Nhiều sáp không làm tóc giữ nếp hơn mà chỉ làm bết.
- Xoa ấm sáp trong lòng bàn tay để sáp tán đều, không đọng cục.
- Vuốt vào thân tóc và chân tóc, không chà lên da đầu.
- Tránh vuốt sát chân tóc mái để hạn chế sáp dính lên trán.
- Rửa tay sau khi vuốt.
- Gội sạch mỗi tối. Clay và pomade gốc dầu có thể cần gội hai lần với nước ấm.
- Dưỡng tóc bằng dầu xả hai đến ba lần mỗi tuần.
- Thay vỏ gối thường xuyên.
- Dùng sáp còn hạn. Sáp đổi mùi, tách lớp thì bỏ. Xem hạn sử dụng và bảo quản sáp.
- Mua sáp có nguồn gốc rõ ràng.
Gội sạch sáp đúng cách
Gội không sạch là gốc rễ của nhiều vấn đề, nên đáng dành một phần riêng:
Với sáp gốc nước, wax, paste
Làm ướt tóc bằng nước ấm, gội một lần với dầu gội thường là đủ.
Với clay
Làm ướt tóc kỹ bằng nước ấm khoảng một phút để sáp mềm. Gội lần thứ nhất để gỡ sáp, lần thứ hai để làm sạch da đầu.
Với pomade gốc dầu
Khó gội nhất. Mẹo là thoa dầu gội lên tóc khô trước, xoa kỹ để dầu gội hòa vào pomade, sau đó mới làm ướt và gội. Có thể cần hai đến ba lần.
Lưu ý chung
- Dùng nước ấm, không quá nóng.
- Massage da đầu bằng đầu ngón tay, không cào bằng móng.
- Xả thật sạch, không để dầu gội còn sót.
- Dầu xả chỉ thoa ở thân và ngọn tóc.
Những hiểu lầm phổ biến về tác hại của sáp
"Vuốt sáp lâu năm sẽ bị hói"
Hói đầu ở nam giới phần lớn liên quan đến di truyền và nội tiết. Nhiều người vuốt sáp mỗi ngày nhiều năm vẫn giữ được tóc, và nhiều người chưa bao giờ vuốt sáp vẫn bị hói. Gắn hói đầu với sáp là quy kết thiếu cơ sở. Điều nên làm là chăm da đầu sạch sẽ và đi khám khi thấy tóc thưa nhanh.
"Sáp đắt thì không hại, sáp rẻ thì hại"
Giá không quyết định độ an toàn. Một hộp sáp bình dân chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng, dùng đúng cách vẫn an toàn hơn một hộp sáp cao cấp nhưng là hàng giả. Yếu tố quyết định là nguồn gốc và cách dùng.
"Sáp thiên nhiên thì không gây dị ứng"
Thành phần tự nhiên như sáp ong, tinh dầu thực vật vẫn có thể gây dị ứng ở người nhạy cảm. "Tự nhiên" không đồng nghĩa với "không gây kích ứng". Người có cơ địa dị ứng nên thử lượng nhỏ trước, bất kể sản phẩm quảng cáo thế nào.
"Ngừng dùng sáp một thời gian cho tóc nghỉ"
Tóc không cần "nghỉ" theo nghĩa đó. Điều tóc và da đầu cần là được làm sạch đúng cách mỗi ngày. Nếu anh gội sạch và không gặp vấn đề gì, không cần thiết phải ngừng. Nếu đang có vấn đề da đầu, ngừng dùng và đi khám mới là việc đúng.
"Gội đầu mỗi ngày làm hại tóc"
Với người vuốt sáp hằng ngày, gội mỗi ngày là cần thiết để gỡ sáp. Chọn dầu gội phù hợp, dùng nước ấm, dưỡng bằng dầu xả là đủ để tóc không bị khô.
Lịch chăm sóc khi vuốt sáp hằng ngày
| Thời điểm | Việc nên làm |
|---|---|
| Buổi sáng | Sấy tạo kiểu, vuốt lượng sáp vừa đủ, rửa tay, rửa mặt |
| Trong ngày | Hạn chế đưa tay lên tóc và mặt |
| Buổi tối | Gội sạch, rửa mặt, không để sáp qua đêm |
| Hai đến ba lần mỗi tuần | Dùng dầu xả ở thân và ngọn tóc |
| Hằng tuần | Thay vỏ gối, giặt lót mũ bảo hiểm, rửa lược |
| Mỗi lần mở hộp mới | Ghi ngày mở lên đáy hộp |
| Mỗi bốn đến sáu tuần | Cắt tỉa tóc để giữ form, đỡ phải dùng nhiều sản phẩm |
Sáp gốc nước có an toàn hơn sáp gốc dầu không
| Gốc nước | Gốc dầu | |
|---|---|---|
| Gội sạch | Dễ | Khó, có thể cần nhiều lần |
| Nguy cơ bít chân tóc | Thấp hơn | Cao hơn nếu gội không sạch |
| Hợp với da dầu, dễ mụn | Hợp hơn | Nên hạn chế |
| Hợp với tóc khô | Có thể làm khô thêm nếu có cồn | Giữ ẩm tốt hơn |
Không có loại nào an toàn tuyệt đối cho mọi người. Sáp gốc nước thường là lựa chọn nhẹ nhàng hơn cho da dầu và người dễ nổi mụn. Sáp gốc dầu hợp hơn với tóc khô, nhưng cần gội kỹ.
Ai cần thận trọng khi dùng sáp
- Người đang có vấn đề da đầu như viêm da, vảy nến, nấm da đầu: nên hỏi bác sĩ da liễu trước.
- Người có tiền sử dị ứng mỹ phẩm: đọc thành phần, thử lượng nhỏ trước.
- Người da dầu, dễ nổi mụn trứng cá: ưu tiên sáp gốc nước, gội và rửa mặt kỹ.
- Học sinh, thanh thiếu niên trong giai đoạn da dễ nổi mụn: dùng lượng ít, gội sạch mỗi ngày.
Khi nào nên ngừng dùng và đi khám
- Da đầu ngứa, đỏ, rát, bong vảy nhiều kéo dài dù đã gội sạch mỗi ngày.
- Nổi mụn vùng trán, chân tóc ngày càng nhiều.
- Tóc rụng nhiều bất thường, rụng thành mảng.
- Da đầu có vết trầy, chảy dịch, đau.
Khi gặp các dấu hiệu trên, anh nên ngừng dùng sáp và đến bác sĩ da liễu. Mang theo hộp sáp đang dùng để bác sĩ xem thành phần.
Mua sáp có nguồn gốc rõ ràng
Sáp giả hoặc không có thông tin nhà sản xuất là rủi ro không đáng có. Nên mua sản phẩm có nhãn đủ thông tin, có nhãn phụ tiếng Việt, ở nơi cho kiểm tra hàng. Tất cả sáp vuốt tóc tại Roywax là hàng chính hãng, được mở hộp kiểm tra khi nhận và bồi hoàn theo chính sách đổi trả nếu phát hiện hàng giả. Với By Vilain, anh có thể tham khảo thêm bài phân biệt sáp By Vilain thật và giả.
Câu hỏi thường gặp
Vuốt sáp mỗi ngày có sao không?
Với đa số người, vuốt sáp mỗi ngày không phải vấn đề nếu chọn đúng loại, dùng đúng lượng và gội sạch mỗi tối.
Sáp vuốt tóc có gây mụn không?
Sáp, nhất là sáp gốc dầu, có thể góp phần gây mụn vùng trán nếu dính lên da và không được làm sạch. Rửa tay, rửa mặt, gội đầu và thay vỏ gối thường xuyên giúp hạn chế.
Không gội mà chỉ xả nước có được không?
Xả nước không đủ để gỡ sáp, nhất là clay và pomade gốc dầu. Nên dùng dầu gội.
Sáp hết hạn dùng có sao không?
Không nên dùng sáp quá hạn hoặc có dấu hiệu hỏng như đổi mùi, tách lớp, đổi màu, vì nguy cơ kích ứng tăng lên.
Học sinh có nên dùng sáp vuốt tóc không?
Có thể, nếu nội quy trường cho phép. Nên chọn loại nhẹ, dễ gội, dùng lượng ít và gội sạch mỗi ngày.
Dùng sáp có cần gội bằng dầu gội riêng không?
Không bắt buộc. Dầu gội thông thường phù hợp chất tóc là đủ. Với clay và pomade gốc dầu, gội hai lần thay vì đổi sang dầu gội mạnh.
Sáp có làm tóc khô và chẻ ngọn không?
Clay hút dầu mạnh dùng liên tục trên tóc khô có thể làm tóc khô hơn. Dùng dầu xả, cắt tỉa ngọn định kỳ và chọn dòng sáp phù hợp chất tóc sẽ hạn chế tình trạng này.
Có nên thử sáp trên da trước khi dùng?
Với người có cơ địa dị ứng, nên thử một lượng nhỏ ở vùng tóc sau gáy hoặc sau tai, đợi một ngày. Nếu không đỏ, ngứa, rát thì có thể dùng bình thường.
Vuốt sáp khi đang bị gàu có sao không?
Gàu nhẹ thường cải thiện khi gội sạch mỗi ngày. Nếu gàu nhiều, ngứa, bong vảy dày, nên tạm ngừng sáp và hỏi bác sĩ da liễu về cách điều trị phù hợp.
Ngừng dùng sáp tóc có mọc lại dày hơn không?
Ngừng dùng sáp không làm tóc mọc dày hơn. Nếu tóc thưa đi, nguyên nhân thường nằm ở nơi khác và cần được bác sĩ kiểm tra.
