Gôm xịt tóc có hại không? Rủi ro thật và cách dùng an toàn
Gôm xịt tóc, hay keo xịt tóc, là sản phẩm mỹ phẩm phổ biến và được bán hợp pháp ở khắp nơi. Hàng triệu người dùng mỗi ngày. Nhưng vì đây là sản phẩm xịt thành sương gần mặt, chứa cồn và đựng trong bình áp lực, câu hỏi "gôm xịt tóc có hại không" là câu hỏi hoàn toàn chính đáng.
Câu trả lời ngắn: với đa số người, gôm chính hãng dùng đúng hướng dẫn, xịt ở nơi thoáng và gội sạch mỗi ngày thì không gây vấn đề đáng kể. Tuy vậy, gôm có những rủi ro thật. Rủi ro tăng lên khi dùng sai cách, dùng quá nhiều, dùng hàng không rõ nguồn gốc, hoặc với người có cơ địa nhạy cảm. Bài này nói rõ từng rủi ro, ai cần thận trọng, và những thói quen giúp anh dùng gôm an toàn.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế ý kiến của bác sĩ. Nếu anh có vấn đề về da đầu, tóc hoặc hô hấp, hãy hỏi bác sĩ chuyên khoa.
Gôm xịt tóc gồm những gì
Hiểu thành phần giúp hiểu rủi ro. Mỗi hãng có công thức riêng, nhưng phần lớn gôm xịt tóc có các nhóm sau:
| Nhóm thành phần | Vai trò | Điều cần biết |
|---|---|---|
| Polymer tạo màng | Tạo lớp màng giữ nếp trên sợi tóc | Tích tụ nếu không gội sạch |
| Dung môi, thường có cồn | Hòa tan polymer, giúp gôm khô nhanh | Có thể làm tóc và da đầu khô nếu dùng nhiều |
| Khí đẩy | Đẩy dung dịch ra thành sương | Thường dễ cháy, cần tránh lửa và nhiệt |
| Hương liệu | Tạo mùi thơm | Một số người nhạy cảm với hương liệu |
| Chất phụ trợ | Làm mềm, chống ẩm, bảo vệ tóc | Thay đổi theo từng hãng |
Thành phần cụ thể được in trên chai. Người có tiền sử dị ứng nên đọc kỹ trước khi mua.
Gôm xịt tóc có tác dụng gì
Trước khi nói về rủi ro, cần nhớ gôm được dùng vì có lợi ích rõ ràng:
- Giữ dáng tóc sau khi tạo kiểu, chống lại gió, mồ hôi, độ ẩm.
- Giúp tóc nam ngắn giữ được phồng khi phải đội mũ bảo hiểm.
- Kiểm soát tóc con, tóc rối, giúp tổng thể gọn gàng.
- Tiết kiệm thời gian chỉnh tóc trong ngày.
Vấn đề không nằm ở việc có nên dùng gôm hay không, mà ở chỗ dùng thế nào để lợi ích lớn hơn rủi ro.
Những rủi ro có thể gặp
1. Tóc khô, xơ, dễ gãy
Cồn trong gôm giúp khô nhanh nhưng cũng có thể lấy đi độ ẩm tự nhiên của tóc. Xịt nhiều lớp mỗi ngày, không gội sạch, không dưỡng, sau vài tuần tóc có thể trở nên khô, xơ, ngọn tóc dễ chẻ. Tóc vốn đã khô, tóc từng uốn, nhuộm, tẩy dễ bị hơn.
Cách hạn chế: xịt ít lớp, gội sạch mỗi tối, dùng dầu xả hai đến ba lần mỗi tuần.
2. Da đầu ngứa, bí, có gàu
Gôm rơi xuống da đầu, kết hợp với mồ hôi và bụi, có thể làm da đầu bí. Để gôm qua đêm làm tình trạng này nặng hơn. Một số người thấy ngứa, bong vảy nhỏ giống gàu.
Cách hạn chế: xịt vào tóc, hạn chế xịt thẳng xuống da đầu; gội sạch trước khi ngủ.
3. Kích ứng, dị ứng
Một số người nhạy cảm với hương liệu hoặc một thành phần cụ thể. Dấu hiệu thường gặp là đỏ, ngứa, rát ở da đầu, trán, vành tai, gáy sau khi dùng.
Cách hạn chế: thử một lượng nhỏ ở vùng tóc sau gáy trước khi dùng toàn bộ, ngừng ngay khi có phản ứng.
4. Ảnh hưởng đến đường hô hấp
Khi xịt, một phần hạt sương bay lơ lửng trong không khí và có thể bị hít vào. Xịt trong phòng kín, xịt gần mặt hoặc xịt nhiều liên tục làm lượng hít vào tăng lên. Một số người thấy khó chịu ở mũi, họng, ho nhẹ. Người có bệnh hô hấp như hen suyễn cần đặc biệt cẩn thận.
Cách hạn chế: xịt ở nơi thoáng, giữ khoảng cách, nín thở khi xịt phần mái, không xịt trong phòng tắm đóng kín.
5. Mắt
Gôm bắn vào mắt gây cay, đỏ, chảy nước mắt.
Cách xử lý: rửa mắt bằng nhiều nước sạch. Nếu đỏ, đau, nhìn mờ kéo dài, cần đi khám.
6. Da mặt và mụn vùng trán
Gôm rơi xuống trán, kết hợp với sáp và mồ hôi, có thể góp phần làm bít lỗ chân lông vùng trán ở người da dầu, dễ nổi mụn.
Cách hạn chế: dùng tay che trán khi xịt mái, rửa mặt sau khi tạo kiểu, gội sạch mỗi tối.
7. Nguy cơ cháy nổ
Đây là rủi ro ít người nghĩ đến nhưng nghiêm trọng nhất. Bình gôm là bình chịu áp lực, thường chứa chất dễ cháy. Xịt gần lửa, hút thuốc khi đang xịt, để chai ở nơi nóng, chọc thủng hoặc đốt vỏ chai đều có thể gây nguy hiểm.
Cách phòng: không xịt gần bếp, nến, thuốc lá đang cháy; không để chai trong cốp xe đỗ ngoài nắng; không chọc thủng, không đốt kể cả khi đã hết; để xa tầm tay trẻ em.
Rủi ro từ hàng không rõ nguồn gốc
Nhiều trường hợp gặp vấn đề không phải do gôm nói chung, mà do gôm kém chất lượng. Hàng giả, hàng trôi nổi có thể chứa thành phần không được kiểm soát, vòi phun hạt to khiến lượng gôm bám lên da đầu và bay vào không khí nhiều hơn. Hàng chính hãng có nhãn đầy đủ thành phần, hướng dẫn, cảnh báo, nhà sản xuất, nhãn phụ tiếng Việt.
Cách nhận biết hàng kém có trong bài phân biệt gôm Butterfly Shadow thật và giả, áp dụng được cho hầu hết các loại gôm.
Ai cần thận trọng khi dùng gôm
- Người có bệnh hô hấp như hen suyễn, viêm mũi dị ứng: nên hỏi bác sĩ, xịt ở nơi rất thoáng hoặc cân nhắc dùng sáp thay gôm.
- Người có da đầu nhạy cảm, đang bị viêm da, vảy nến, nấm da đầu: nên hỏi bác sĩ da liễu trước khi dùng.
- Người có tiền sử dị ứng mỹ phẩm: đọc thành phần, thử lượng nhỏ trước.
- Trẻ em: không để trẻ tự dùng, để chai xa tầm tay.
- Phụ nữ mang thai: nên hỏi bác sĩ nếu có băn khoăn về việc dùng mỹ phẩm dạng xịt.
10 thói quen giúp dùng gôm an toàn
- Xịt ở nơi thoáng khí. Mở cửa sổ hoặc xịt ở khu vực thông gió, không xịt trong phòng tắm đóng kín.
- Giữ khoảng cách 20 đến 25 cm. Gôm phủ đều hơn, ít bám lên da đầu, ít bị hít vào.
- Che mắt và nín thở khi xịt phần mái.
- Xịt ít lớp, đủ giữ nếp là được. Không có lợi gì khi xịt gấp đôi.
- Xịt vào tóc, không xịt thẳng xuống da đầu.
- Gội sạch mỗi tối, không để gôm qua đêm.
- Dưỡng tóc bằng dầu xả hai đến ba lần mỗi tuần nếu xịt gôm hằng ngày.
- Rửa tay và rửa mặt sau khi tạo kiểu.
- Bảo quản đúng cách: nơi khô mát, xa nguồn nhiệt, xa trẻ em.
- Mua hàng có nguồn gốc rõ ràng.
Hướng dẫn xịt chi tiết có ở bài cách dùng gôm xịt tóc đúng cách.
Xịt gôm hằng ngày có sao không
Với đa số người, xịt gôm mỗi ngày không phải vấn đề nếu tuân thủ các thói quen ở trên. Điều đáng lưu ý không phải tần suất mà là lượng và cách xử lý cuối ngày. Một người xịt ba nhịp mỗi sáng và gội sạch mỗi tối gặp ít rủi ro hơn nhiều so với người xịt nửa chai một lần và ngủ luôn với lớp gôm trên tóc.
Nếu anh muốn giảm lượng gôm mà vẫn giữ nếp, hãy đầu tư vào bước sấy và dùng sáp vuốt tóc giữ nếp cao. Tóc được tạo dáng tốt từ đầu thì chỉ cần lớp gôm mỏng để khóa lại.
Mẹo giảm lượng gôm mà tóc vẫn giữ nếp
Cách an toàn nhất là dùng ít gôm hơn mà kết quả không đổi. Một vài mẹo thợ cắt tóc hay áp dụng:
- Sấy kỹ ở chân tóc. Tóc được định hình bằng nhiệt có "trí nhớ" tốt hơn, cần ít gôm để giữ.
- Kết thúc bằng gió mát. Gió mát giúp dáng tóc cố định trước khi xịt.
- Dùng sáp giữ nếp phù hợp. Sáp đúng loại làm phần lớn công việc, gôm chỉ khóa lại.
- Xịt có mục tiêu. Chỉ xịt những vùng hay rơi như mái, đỉnh đầu, thay vì phủ dày toàn bộ.
- Cắt tóc đúng form. Tóc được tỉa đúng kiểu sẽ tự đứng dáng dễ hơn, cần ít sản phẩm hơn.
- Mang chai nhỏ để xịt bổ sung thay vì xịt thật nhiều từ sáng để phòng xa.
Những hiểu lầm thường gặp về gôm
"Gôm làm rụng tóc"
Không có cơ sở để khẳng định gôm dùng đúng cách gây rụng tóc. Tuy nhiên, da đầu bị kích ứng kéo dài, gãi nhiều, gội không sạch có thể ảnh hưởng đến tình trạng tóc. Nếu tóc rụng bất thường, hãy đi khám để tìm đúng nguyên nhân.
"Gôm càng thơm càng tốt"
Mùi thơm do hương liệu, mà hương liệu lại là một trong những thành phần dễ gây kích ứng với người nhạy cảm. Mùi dễ chịu là tốt, nhưng không phải tiêu chí chất lượng.
"Gôm xịt nhiều thì giữ lâu hơn"
Sau một mức nhất định, xịt thêm không làm tóc giữ lâu hơn mà chỉ làm tóc nặng, cứng, dễ đọng hạt và khó gội.
"Gôm cho nam và nữ khác hẳn nhau"
Công thức cơ bản giống nhau. Khác biệt chủ yếu ở độ giữ nếp và mùi hương. Rủi ro và cách dùng an toàn là như nhau.
Gôm hay sáp, cái nào an toàn hơn
| Gôm xịt tóc | Sáp vuốt tóc | |
|---|---|---|
| Hít phải | Có, vì dạng sương | Không |
| Cháy nổ | Có, vì bình áp lực | Không |
| Bít chân tóc | Ít hơn | Có, nếu không gội sạch |
| Mụn vùng trán | Có thể | Có thể, nhất là sáp gốc dầu |
| Tóc khô | Có thể, do cồn | Có thể, với clay dùng liên tục |
Không có sản phẩm nào an toàn tuyệt đối. Mỗi loại có rủi ro riêng và đều kiểm soát được bằng cách dùng đúng. Đọc thêm sáp vuốt tóc có hại không.
Đọc nhãn gôm để dùng an toàn
Trên chai gôm có nhiều thông tin hữu ích mà ít người để ý:
- Thành phần: xếp từ nhiều đến ít. Người dị ứng với một chất cụ thể nên kiểm tra kỹ.
- Cảnh báo bình chịu áp lực: thường ghi không để nơi nhiệt độ cao, không chọc thủng, không đốt.
- Cảnh báo dễ cháy: biểu tượng ngọn lửa hoặc dòng chữ cảnh báo.
- Hướng dẫn sử dụng: khoảng cách xịt, cách lắc chai.
- Hạn dùng hoặc ngày sản xuất.
- Nhãn phụ tiếng Việt: với hàng nhập khẩu, ghi tên đơn vị nhập khẩu và các thông tin bắt buộc.
Chai thiếu những thông tin cơ bản này là chai không nên dùng cho một sản phẩm xịt gần mặt mỗi ngày.
Xử lý nhanh khi có sự cố
| Sự cố | Xử lý ban đầu | Khi nào cần đi khám |
|---|---|---|
| Gôm bắn vào mắt | Rửa mắt bằng nhiều nước sạch, không dụi | Đỏ, đau, nhìn mờ kéo dài |
| Hít phải nhiều, khó chịu | Ra chỗ thoáng khí, hít thở bình thường | Ho, khó thở, tức ngực không đỡ |
| Da đầu ngứa, rát sau khi xịt | Gội sạch bằng nước ấm, ngừng dùng | Đỏ, sưng, nổi mẩn, chảy dịch |
| Gôm dính lên da mặt | Rửa sạch bằng nước và sữa rửa mặt | Nổi mẩn, ngứa kéo dài |
| Trẻ nhỏ nghịch chai gôm | Cất chai, rửa tay, mặt cho trẻ, theo dõi | Trẻ có biểu hiện bất thường, hít phải hoặc nuốt phải |
Với các trường hợp khẩn cấp như khó thở nặng, hãy gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.
Khi nào nên ngừng dùng và đi khám
- Da đầu ngứa, đỏ, rát, nổi mẩn kéo dài sau khi dùng.
- Bong vảy nhiều, có vết trầy hoặc chảy dịch.
- Tóc rụng nhiều bất thường kèm da đầu kích ứng.
- Ho, khó thở, tức ngực khi xịt hoặc sau khi xịt.
- Mắt đỏ, đau, nhìn mờ kéo dài sau khi bị gôm bắn vào.
Khi gặp các dấu hiệu trên, anh nên ngừng dùng gôm và đến bác sĩ da liễu hoặc chuyên khoa phù hợp. Mang theo chai gôm đang dùng để bác sĩ xem thành phần.
Chọn gôm có nguồn gốc rõ ràng tại Roywax
Roywax bán gôm xịt tóc chính hãng gồm gôm Colonna 300ml và gôm Butterfly Shadow ba dung tích. Anh được mở hộp kiểm tra nhãn, hạn dùng trước khi thanh toán COD. Nếu phát hiện hàng giả, Roywax bồi hoàn theo chính sách đổi trả.
Câu hỏi thường gặp
Xịt gôm hằng ngày có gây hói không?
Rụng tóc và hói có nhiều nguyên nhân như di truyền, nội tiết, sức khỏe, căng thẳng. Nếu anh lo tóc rụng nhiều, nên đi khám da liễu thay vì chỉ đổi sản phẩm. Điều anh tự làm được là gội sạch mỗi ngày và ngừng dùng nếu da đầu kích ứng.
Keo xịt tóc có hại hơn sáp không?
Hai sản phẩm có rủi ro khác nhau. Gôm có yếu tố hít phải và dễ cháy. Sáp dễ làm bí chân tóc nếu không gội sạch.
Hít phải gôm có nguy hiểm không?
Hít một lượng nhỏ khi xịt thường chỉ gây khó chịu nhẹ. Hạn chế bằng cách xịt nơi thoáng, giữ khoảng cách và nín thở khi xịt mái. Người có bệnh hô hấp nên hỏi bác sĩ.
Gôm có làm tóc bạc sớm không?
Tóc bạc liên quan chủ yếu đến di truyền, tuổi tác và sức khỏe. Không có cơ sở để nói gôm dùng đúng cách gây bạc tóc.
Xịt gôm lên tóc trẻ em được không?
Không nên để trẻ tự dùng. Nếu cần tạo kiểu cho trẻ trong dịp đặc biệt, dùng rất ít, xịt xa, che mắt và mũi, gội sạch ngay sau đó.
Xịt gôm trong xe ô tô có sao không?
Không nên xịt trong xe đóng kín vì không gian hẹp, hạt sương đọng lại và dễ bị hít vào. Ngoài ra, không để chai gôm trong xe đỗ ngoài nắng.
Gôm hết hạn có dùng được không?
Không nên. Gôm quá hạn có thể tắc vòi, phun không đều, chất lượng giảm. Xem hạn dùng in trên chai.